Dzisiaj mamy 23 Października, imieniny obchodzą: Marleny, Edwarda, Seweryna |

Inowrocław






Warning: mysql_fetch_array() expects parameter 1 to be resource, boolean given in /home/inomedia2/ftp/inowroclaw/admin/pokaz_newsy_historia.php on line 24
       

    Warunki geograficzne w znacznym stopniu wpływają na rozwój miasta. W przypadku Inowrocławia ma to szczególne znaczenie. Istniejący pod miastem wysad solny spowodował rozwój przemysłu sodowego. Inowrocław stał się również miastem uzdrowiskowym. Nie od razu rejon ten zasłynął z wydobywania soli i jej przetwórstwa, choć od wieków znany był ze swych słonych źródeł.

    Inowrocław jest położony w województwie Kujawsko-Pomorskim, na Pojezierzu Kujawskim (85--l00m n.p.m.). W pobliżu przepływa rzeka Noteć, która integruje pobliski przemysł (Janikowo, Kruszwica, Pakość, Barcin). Pod względem geograficznym centrum Inowrocławia określają następujące współrzędne: szerokość geo. pn. 52 40 i długości geo. wsch. 18 16 .

    Inowrocław w X wieku n.e. był już sporą osadą. Podania głoszą, iż ze wzgórza, na którym znajdował się pogański święty gaj i ołtarz ofiarny, św. Wojciech głosił pogańskim Polanom wiarę chrześcijańską. W miejscu tym stoi dzisiaj kościół Panny Marii, którego budowę zakończono pod koniec XII w. Pierwszą pisaną wzmianką o Inowrocławiu jest dokument księcia Leszka Białego z 1185 r. Miasto nie odgrywa większej roli w dziejach Kujaw do czasu ustanowienia go przez księcia Kazimierza I Kondratowica stolicą Księstwa Kujawskiego. Podnosi rangę osady budując zamek i w 1240 nadając jej prawa miejskie na prawie magdeburskim. Swary i zatargi ówczesnych możnowładców doprowadziły do najazdu księcia pomorskiego Świętopełka na Inowrocław w 1259 r. W pożarze zniszczeniu uległ zamek, klasztor franciszkanów oraz znaczna część miasta.

    Ciągłe boje toczone z Zakonem Krzyżackim, za panowania Łokietka, przynoszą tym terenom ustawiczne niepokoje Dopiero ogłoszenie w 1321 r. w kościele Świętego Mikołaja przez komisję papieską wyroku potępiającego Krzyżaków i nakazującego zwrot przez nich Pomorza, sprawia iż od 1327 r. Inowrocław przechodzi pod bezpośrednią władzę królewską i wchodzi w skład Korony. Burzliwe dzieje powodują ponowny najazd Zakonu Krzyżackiego i stałą okupację miasta w latach 1322-37. Dopiero układy prowadzone z Zakonem przez Kazimierza Wielkiego i podpisanie w Kaliszu doprowadzają do zwrotu Kujaw Polsce w 1343 r.

    Wielokrotnie mury Inowrocławia gościły królów polskich. W 1398 r. przeprowadzała tu pertraktacje z Zakonem o zwrot ziemi dobrzyńskiej i Żmudzi królowa Jadwiga przepowiadając im wielkie klęski. Tu po zwycięskiej bitwie pod Grunwaldem przebywał król Władysław Jagiełło, dokonując przeglądu jeńców wziętych do niewoli, tu po bitwie pod Koronowem wydał ucztę na zamku. Zresztą Władysław Jagiełło przebywał w Inowrocławiu piętnastokrotnie. Jeden z najazdów krzyżackich w 1431 r. rujnuje miasto i doprowadza do zniszczenia archiwaliów miejskich.

    Do rozwoju miasta, z upadku po napadach krzyżackich, przyczynił się Kazimierz Jagielończyk rozszerzając przywileje miast i odbudowując je. Inowrocław systematycznie się rozwija i w końcu XVI w. staje się jednym z zamożniejszych miast regionu.

    W okresie Rzeczypospolitej szlacheckiej w latach 1466-1772 Inowrocław był stolicą województwa obejmującego swym zasięgiem północno-zachodnią część Kujaw z miastami: Bydgoszczą, Fordonem, Gniewkowem, Koronowem, Podgórzem, Raciążkiem, Służewem i Solcem Kujawskim.

    Znaczący dla rozwoju miasta był fakt iż tu znajdowało się starostwo grodowe i tu odbywały się sądy ziemskie i grodzkie. Inowrocław był też siedzibą dekanatu. Miasto było więc ważnym centrum administracyjnym.

    Rozwój systemu folwarczno-pańszczyźnianego prowadzi do recesji gospodarczej Kujaw i Inowrocławia. Zbiegło się to z szalejącymi w tym okresie częstymi zarazami i przemarszami wojsk polskich i sprzymierzonych w czasie wojny polsko-szwedzkiej w latach 1626-29. Znaczne straty demograficzne pogłębiły się w dobie najazdu szwedzkiego. Wkroczenie do Inowrocławia 28 IV 1656 r. króla szwedzkiego Karola Gustawa było początkiem okupacji trwającej do 1658 r. Nadużycia wojsk polskich i szwedzkich4 nadmierne podatki i zarazy spowodowały upadek gospodarczy miasta. Dzieła zniszczenia dopełniły działania wojenne związane z wojną północną w latach 1700-21. Na mocy porozumienia zawartego w Petersburgu 5 sierpnia 1772 r. między Austrią Rosją i Prusami dotyczącego rozbioru Polski we wrześniu tego roku wojska Fryderyka II zajęły miasto.

historia w odcinkach    Polityka rządu pruskiego od początku zmierzała do ścisłego zespolenia ziem kujawskich z monarchią Hohenzollernów. Napływ osadników niemieckich w znacznym stopniu pogorszył sytuację rdzennej ludności. Restrykcje nałożone przez władze niemieckie doprowadzały do licznych konfliktów. Sytuacja poprawiła się w okresie Księstwa Warszawskiego kiedy to Inowrocław otrzymał w darze od Napoleona marszałek Francji Nicolas-Charles Oudiont. Napoleon miał tu swą kwaterę w 1812 r. w drodze na Moskwę. Mieszkańcy ziemi kujawskiej w czasie 150-letniej niewoli niejednokrotnie dawali dowód wielkiego patriotyzmu walcząc w powstaniu kościuszkowskim, listopadowym, Wiośnie Ludów. powstaniu wielkopolskim. Klęska armii niemieckiej w 1918 r. i rozpad Rzeszy przyniosły tak długo oczekiwaną wolność.

    Odzyskanie niepodległości postawiło przed mieszkańcami Inowrocławia nowe zadania i obowiązki. Po ukonstytuowaniu się władz polskich przystąpiono do natychmiastowych zmian w szkolnictwie. Powstawały szkoły podstawowe, zawodowe, gimnazja żeńskie i męskie, szkoły o profilach specjalistycznych. Tworzyły się organizacje kulturalno-oświatowe i towarzystwa, rozpoczęto wydawanie wielu nowych dzienników, gazet i czasopism. Po latach niewoli mieszkańcy miasta odrabiali zaległości z polskości.

    Rozbudowano uzdrowiska i napływ kuracjuszy przynosił dodatkowy dochód do kasy odbudowującego się miasta. W 1931 r. zarejestrowano w Inowrocławiu 265 mistrzów rzemieślniczych, istniało około 500 zakładów pracy i warsztatów rzemieślniczych, oraz podobna liczba placówek handlowych różnej branży. Zakłady przemysłowe w 1939 r. zatrudniały 2647 osób i było to stanowczo za mało na rozwijające się miasto. Statystyki odnotowały w 1937 r. aż 3300 bezrobotnych. Jedna z licznych demonstracji 27 czerwca 1926 r. zakończyła się tragicznie, strzały policji w tłum demonstrujących pozbawiły życia dwu robotników a raniły dwudziestu. Czyniono wiele by dać bezrobotnym zatrudnienie lub możliwość zarobienia przy pracach doraźnych. Niestety lata kryzysu międzywojennego nie dawały szans na szybką poprawę. Początek 1939 r. przyniósł potęgujące się napięcie między ludnością polską a niemiecką, mimo to społeczeństwo poczyniło wiele w kierunku podniesienia obronności miasta. Powszechna mobilizacja 30 sierpnia 1939 r. przebiegała w Inowrocławiu bardzo dobrze.

    Rano o godzinie 8 w niedzielę 3 września 1939 r. spadły na Inowrocław pierwsze bomby lotnicze. Bombardowano elektrownię, koszary, budynki mieszkalne, gmachy użyteczności publicznej oraz ludność cywilną przemieszczającą się drogami wokół Inowrocławia. 8 września 1939 r. w godzinach południowych zwiad niemiecki dotarł do centrum miasta lecz musiał je opuścić ostrzelany przez Straż Obywatelską składającą się głównie z młodzieży szkół inowrocławskich. Właściwy szturm nastąpił o godzinie 16 i nieprzyjaciel po krótkiej wymianie ognia zajął miasto.

    Pierwszego dnia okupacji nastąpiły masowe aresztowania i egzekucje, które odbyły się na terenie koszar i miejscowego więzienia. Część skazanych transportowano "autobusem śmierci" w lasy koło Gniewkowa i tam rozstrzeliwano.

    Eksterminacja była jednym z elementów polityki germanizacyjnej władz hitlerowskich. Obejmowała ona m.in. masowe wysiedlenia ludności polskiej. Nocą 30 listopada 1939 r. wywieziono z miasta ponad 1000 rodzin, takie transporty wysyłano z Inowrocławia kilkakrotnie, pozostałych Polaków pozostawiono jako tanią siłę roboczą.

    Likwidowano wszelkie ślady polskości. W pierwszych dniach zamknięto inowrocławskie muzeum rozbijając i wyrzucając na śmietnik wszystkie eksponaty archeologiczne świadczące o polskości tych ziem. Usunięto pomniki, napisy i nagrobki, a także kapliczki przydrożne.

    Dyskryminacja objęła wszystkie dziedziny życia. Jednak nie ugięty wobec okupanta lud kujawski rozwinął szeroką działalność konspiracyjną. Odbywała się nauka na tajnych kompletach. działały liczne organizacje wojskowe, prowadzono tajne kursy PCK itp. Zakres działania oraz aktywność ruchu oporu w Inowrocławiu stawiała ten rejon na jednym z czołowych miejsc wśród ośrodków konspiracyjnych w Kraju Warty.

    Szczególnie trzeba podkreślić znaczny udział kobiet w pracy konspiracyjnej. W siatce konspiracyjnej poniesiono wielkie straty na przełomie 1943 i 44 r., gdzie fala aresztowań objęła ponad 400 osób.

    Załamanie się frontu na wschodzie w wyniku wielkiej ofensywy zimowej, sprawiło, ze wolność dla Inowrocławia nadeszła 21 stycznia 1945 r.

    Małe deniwelacje obszaru otaczającego miasto stworzyły możliwość łatwego powiązania komunikacyjnego Inowrocławia z sąsiednimi miastami, zwłaszcza Toruniem, oddalonym zaledwie o 35 km, z Bydgoszczą, położoną w odległości 46 km w kierunku północno-zachodnim, a także Włocławkiem i Poznaniem. Inowrocław jest ważnym węzłem kolejowym i drogowym. Leży na szlaku łączącym północ kraju z południem. Przez Bydgoszcz i Toruń łączy bowiem Gdańsk, Gdynię, Olsztyn ze wszystkimi dużymi miastami na południu. Największe znaczenie komunikacyjne ma zelektryfikowana magistrala węglowa Gdynia-Katowice (Herby). Powstają nowe i atrakcyjne połączenia z innymi miastami np. funkcjonowanie pociągu "Flisak" na trasie Inowrocław-Toruń, Toruń-Inowrocław. W mieście istnieje wiele linii autobusowych MPK łączących osiedla i dzielnice, co ułatwia poruszanie się po mieście. Na obszarze miasta istnieje wiele postojów taksówek. Na drogach przelotowych dobrze usytuowane są stacje benzynowe m.in. na szosie bydgoskiej i ul. Poznańskiej. Te walory komunikacyjne wpływają oczywiście na rozwój miasta i jego rangę. Jednocześnie wzmożony ruch, zwłaszcza przez centrum miasta, pojazdów mechanicznych jest niedogodny dla mieszkańców (przekroczone wskaźniki poziomu hałasu), a także dla uzdrowiska. Szuka się nowych rozwiązań komunikacyjnych (budowanie obwodnic), ogranicza się ruch kołowy na niektórych ulicach. Częstotliwość kursowania pociągów i autobusów PKS jest dość liczna. Połączenia przedsiębiorstwa PKS są głównie skupione na łączeniu komunikacyjnym Inowrocławia z małymi miastami oraz pobliskimi wsiami. Są również połączenia dalekobieżne m.in. ze stolicą i Częstochową.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Copyright (c) 1999-2014 by Inomedia.